บุนนาค
ชื่อวิทยาศาสตร์ Mesua ferrea L.
วงศ์ GUTTIFERAE ( CLUSIACEAE )
ชื่อสามัญ Iron Wood , Ceylon Iron Wood
ชื่ออื่น นาคบุตร ปะนาคอ สารภีดอย ก๊าก่อ ก้ำก่อ
ไม้ต้น ไม่ผลัดใบสูง 15 – 25 เมตรเรือนยอดเป็นพุ่มทึบรูปเจดีย์ต่ำ ๆ ลำต้นเปลาตรง
เปลือก เรียบสีน้ำตาลปนเทา
ใบ ใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ แผ่นใบรูปหอก หรือรูปขอบขนานแกมรูปหอก กว้าง 2 – 3 เซนติเมตร ยาว 8 – 10 เซนติเมตร ปลายเรียวแหลม โคนสอบ ใบอ่อนสีชมพู ใบแก่หลังใบมีคราบขาวนวลเส้นใบถี่
ดอก ดอกโต ขนาด 5-10 เซนติเมตร ออกเดี่ยวหรือเป็นกระจุก ๆ ละ 2 – 3 ดอก ตามง่ามใบ สีขาว หรือเหลืองอ่อน กลิ่นหอมมาก
ผล รูปไข่ กว้าง 2 เซนติเมตร ยาว 4 เซนติเมตร มีเมล็ด 1 – 2 เมล็ด
ประโยชน์ ราก แก้ลมในลำใส้ เปลือกใช้กระจายหนอง กระพี้แก้เสมหะในลำคอ ไม้เป็นยาแก้ลักปิดลักเปิด ใช้ทำหมอนรองรางรถไฟ ก่อสร้างเสา รอด ต่อเรือ ทำพานท้ายและรางปืน ด้ามร่ม ใบพอกแผลสดดอกบำรุง โลหิตระงับกลิ่นตัว ใช้ผสมสีเพื่อให้สีติดทน เมล็ด น้ำมันที่กลั่นจากเมล็ดใช้จุดตะเกียง และทำเครื่องสำอาง
